آران‌وبیدگل که از خیزش تاریخی ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ همگام با ملت ایران در میدان مبارزه حضور داشت، در ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ نیز صحنه خروش جوانان انقلابی علیه رژیم پهلوی بود؛ روزی که در تقویم مبارزات مردمی، به عنوان نقطه عطفی در تاریخ استکبارستیزی این خطه ثبت شده است.

در حالی که حکومت نظامی در تهران و ۱۱ شهر دیگر ایران سایه افکنده بود و درگیری‌های خونین میان مردم و مأموران رژیم در جریان بود، موج این بیداری به آران‌وبیدگل رسید. تظاهرات در این شهر از خیابان «محمد هلال (ع)» آغاز شد و با شعارهای کوبنده علیه رژیم شاه و اقدامات عملی همچون آتش‌زدن لاستیک و یک دستگاه خودرو همراه بود. این کنش‌های انقلابی، واکنش خشن نیروهای ژاندارمری را به دنبال داشت. مردم که با دست خالی و اراده‌ای پولادین به مقابله برخاسته بودند، با پرتاب سنگ و آجر در برابر هجمه مأموران دفاع کردند؛ مقاومتی که منجر به عقب‌نشینی مأموران به پاسگاه شد.

اسنادِ به‌جای‌مانده از ژاندارمری نشان می‌دهد که در این روز، بیش از ۴۰۰ فشنگ به سمت مردم شلیک شده است. شدت این درگیری‌ها به حدی بود که هفت مأمور مصدوم و به پزشکی قانونی کاشان منتقل شدند. در سوی دیگر میدان، چندین مبارز انقلابی مجروح شده و به بیمارستان کاشان انتقال یافتند که محمدرضا عبداللهی و علی خدمتی، شهدای این واقعه بودند و نصرالله اکبرزاده نیز به افتخار جانبازی نائل آمد.

پس از این واقعه، موج دستگیری‌ها توسط ساواک شدت گرفت. اسناد ساواک نام شماری از بازداشت‌شدگان از جمله مصطفی رضایی آرانی، نعمت‌الله هوشمند، عزت‌الله هوشمند، رمضانعلی صنعتی و مسلم عبداللهی را به عنوان فعالان این عرصه ثبت کرده است.

علاوه بر جان‌فشانی این شهدا، باید به پیمان وفاداری مردم اشاره کرد که تا پیروزی انقلاب ادامه داشت؛ راهپیمایی‌های روزانه جمعیت تظاهرات‌کننده از مقابل منزل شهیدان عبداللهی –به یاد شهیدان جواد و علی‌محمد عبداللهی– نمادی از همبستگی و تداوم نهضت بود. این دلبستگی به آرمان شهدا به‌قدری عمیق بود که دانش‌آموزان دبیرستان «کاشانچی» نیز پیش از پیروزی انقلاب، به‌صورت خودجوش نام این مرکز آموزشی را به «دبیرستان شهیدان عبداللهی» تغییر دادند؛ نامی که همچنان بر تارک این دبیرستان می‌درخشد.

به قلم: اکبر مسجدی آرانی، محقق و کارشناس تاریخ انقلاب اسلامی

یادداشت حاضر، سندی است بر اینکه چگونه خون پاکِ مجاهدان آران‌وبیدگل در ۱۷ شهریور ۵۷، درختی را آبیاری کرد که میوه آن استقلال و آزادی ایران اسلامی بود.