۲۱ اردیبهشت‌ماه سالروز صدور فتوای جهاد از سوی آیت‌الله سید عبدالحسین لاری، از علمای برجسته و مبارز تاریخ ایران است؛ فتوایی که در واکنش به حضور و اقدامات نیروهای انگلیسی در جنوب کشور صادر شد و به مقاومت گسترده عشایر و نیروهای محلی انجامید.

به گزارش افق نو آران و بیدگل؛ ۲۱ اردیبهشت ۱۲۹۷ شمسی، برابر با اول شعبان ۱۳۳۶ هجری قمری، آیت‌الله سید عبدالحسین لاری از علمای نامدار و مجتهدان برجسته، در واکنش به حضور و اقدامات نیروهای انگلیسی در جنوب ایران، فتوای جهاد صادر کرد.

در این فتوا که خطاب به مسلمانان صادر شده بود، بر ضرورت دفاع در برابر تجاوز نیروهای خارجی تأکید شده و همه اقشار جامعه برای مقابله با این وضعیت فراخوانده شدند. این حکم در شرایطی صادر شد که نیروهای انگلیسی پس از درگیری با نیروهای محلی در جنوب ایران و شهادت رئیسعلی دلواری، حضور نظامی خود را در منطقه تقویت کرده بودند.

در آن دوره، انگلیسی‌ها با تشکیل نیرویی موسوم به «پلیس جنوب» متشکل از افسران انگلیسی، نیروهای ژاندارمری و برخی نیروهای هندی و ایرانی، تلاش داشتند کنترل مناطق جنوبی ایران را در دست بگیرند. گزارش‌های تاریخی از فشارها و برخوردهای گسترده با مردم محلی در این مناطق حکایت دارد.

در واکنش به این وضعیت، علما و نیروهای محلی در جنوب کشور به مقاومت پرداختند. در این میان، آیت‌الله شیخ محمدحسین برازجانی نیز با صدور اعلامیه‌هایی علیه حضور نیروهای انگلیسی، نقش مهمی در سازماندهی مقاومت ایفا کرد و با همراهی رؤسای عشایر و نیروهای محلی به مقابله با این نیروها پرداخت.

در ادامه این تحولات، چهره‌هایی همچون رئیسعلی دلواری، زائرخضرخان اهرمی و شیخ حسین‌خان چاکوتاهی با هماهنگی علما و بزرگان منطقه، نیروهای خود را برای مقابله با ارتش بریتانیا سازماندهی کردند. مقاومت نیروهای محلی در جنوب کشور در نهایت به درگیری‌های گسترده و عقب‌نشینی بخشی از نیروهای انگلیسی انجامید.

این رویداد از جمله مقاطع مهم در تاریخ مقاومت مردم ایران در برابر حضور نیروهای خارجی به شمار می‌رود.